Co to jest Cardano?

Podsumowanie

Cardano to sieć blockchain służąca do przesyłania cyfrowych aktywów i uruchamiania aplikacji. Jej własnym kryptoaktywem jest ADA, używane do opłat, stakingu i zarządzania. Użytkownik może utworzyć i przesłać własny token bez pisania osobnego programu, ponieważ rejestr Cardano obsługuje takie tokeny bezpośrednio. Pierwszą wersję Cardano uruchomiono we wrześniu 2017 roku.

Opublikowano 10 listopada 2026zaktualizowano 11 listopada 2026

Autor

Philip Palapelas

Software Engineer

Inwestuje w kryptoaktywa od 2020 roku. W Virtune od 2023 roku; buduje systemy monitorujące krypto-ETP firmy i ich aktywa bazowe.

Osoba odpowiedzialna za weryfikację redakcyjną

Peter Arvidsson

Co-founder & COO

Odpowiada za działalność związaną z fizycznie zabezpieczonymi krypto-ETP firmy Virtune od jej powstania w 2022 roku, od emisji po wprowadzenie do obrotu giełdowego.

  • Cardano zapisuje tokeny utworzone przez użytkowników bezpośrednio w rejestrze sieci.
  • ADA pokrywa opłaty za transakcje, także te dotyczące innych tokenów.
  • Posiadacz ADA może wskazać operatora, którego pracę przy tworzeniu bloków wspierają jego ADA. Nadal może wydawać te aktywa.
  • W Virtune Staked Cardano ETP zmienne nagrody zwiększają ilość ADA przypadającą na papier. Inwestorom przypada do 75% rzeczywistych nagród, a roczny wzrost tej ilości wynosi najwyżej 2% przed opłatą za zarządzanie.

Co to jest Cardano i ADA?

Cardano to sieć blockchain umożliwiająca przesyłanie cyfrowych aktywów i uruchamianie aplikacji. ADA jest jej własnym kryptoaktywem, używanym do opłat, stakingu i decyzji o rozwoju sieci. Pierwszą wersję Cardano uruchomiono we wrześniu 2017 roku.

Cardano pozwala zapisywać tokeny tworzone przez użytkowników bezpośrednio w rejestrze sieci. Nie trzeba tworzyć osobnego smart kontraktu, czyli programu wykonującego ustalone czynności, tylko po to, aby utworzyć i przesyłać taki token. To odróżnia tę konstrukcję od tokenów, których podstawowe działanie obsługuje program aplikacji.

Jak Cardano zapisuje przekazanie cyfrowego biletu?

Organizator wydarzenia może utworzyć token reprezentujący bilet. Przy przekazaniu biletu innej osobie rejestr Cardano zapisuje zmianę właściciela tokena. Odbiorca otrzymuje bilet, a nadawca płaci opłatę w ADA. Bilet i ADA są odrębnymi aktywami.

Smart kontrakt może dodać bardziej złożone warunki sprzedaży lub użycia biletu. Bezpośrednia obsługa tokenów przez rejestr nie oznacza więc, że Cardano nie używa smart kontraktów. Również Sui rozróżnia cyfrowy przedmiot od aktywa, którym opłaca się pracę sieci, ale zapisuje przedmiot jako obiekt z własnym identyfikatorem.

Do czego poza opłatami służy ADA?

Cardano korzysta z proof of stake: udział w zatwierdzaniu transakcji zależy od ADA przypisanych do uczestników sieci. Posiadacz może przypisać ADA do wybranej puli, po angielsku stake pool. Jej operator prowadzi komputer tworzący bloki. Sieć bierze pod uwagę ADA przypisane do puli przez różnych posiadaczy. Takie przypisanie nazywa się delegowaniem. Posiadacz wspiera w ten sposób pracę operatora, ale zachowuje możliwość wydania ADA i nie przekazuje mu kluczy do portfela. Delegujący mogą otrzymywać zmienne nagrody z protokołu. Pochodzą one z opłat transakcyjnych oraz z rezerwy ADA stopniowo wprowadzanej do obiegu.

ADA pozwala także głosować lub delegować siłę głosu w decyzjach dotyczących sieci. Staking wspiera tworzenie bloków, a udział w zarządzaniu dotyczy kierunku rozwoju protokołu. Ani token biletu, ani ADA nie dają udziału w firmie tworzącej aplikację.

ADA przez Virtune Staked Cardano ETP

Virtune Staked Cardano ETP jest papierem wartościowym, którego wartość zależy od ceny ADA i przydzielonych nagród ze stakingu. Produkt o ISIN SE0021630449 jest notowany na Nasdaq Stockholm i Nasdaq Helsinki. Nie jest notowany na GPW; możliwość zakupu zależy od tego, jakie zagraniczne papiery oferuje polski broker.

Inwestor posiada ETN, czyli papier dłużny, należący do szerszej kategorii ETP. ADA przechowuje Coinbase Custody Trust Company LLC. ADA są zabezpieczeniem płatności Virtune wobec posiadaczy papierów. Własny portfel, klucze prywatne i samodzielne delegowanie nie są potrzebne. Papier nie daje możliwości płacenia ADA ani głosowania w sieci.

Nagrody ze stakingu zwiększają ilość ADA przypadającą na papier. Inwestorom przydziela się do 75% rzeczywistych nagród, a wzrost tej ilości może wynieść najwyżej 2% rocznie przed opłatą za zarządzanie. Resztę nagród otrzymują Virtune i usługodawcy stakingowi. Nagrody są zmienne i mogą nie wystąpić; nie trafiają na rachunek jako osobna wypłata.

Virtune Staked Cardano ETP: koszty

KosztKto określa koszt?Kiedy i jak?
Prowizja maklerskaBrokerPrzy zakupie lub sprzedaży, jeśli broker nalicza prowizję
Różnica między ceną, po której inwestor może kupić, a ceną, po której może sprzedać (spread)Kupujący i sprzedający na giełdzieW cenach kupna i sprzedaży, bez osobnej opłaty
Opłata za zarządzanie, 1,49% rocznieEmitentNa bieżąco, pomniejsza wartość produktu
PrzewalutowanieBrokerPrzy wymianie waluty na rachunku przez brokera
Broker ustala prowizje i koszty przewalutowania. Aktualna opłata za zarządzanie znajduje się na stronach produktów Virtune.

Co może zmienić wartość inwestycji?

Cena ADA może gwałtownie spaść, a zmienne nagrody nie równoważą automatycznie tego spadku. Rynek ADA działa również poza sesją giełdy, na której handluje się papierem. Koszty obejmują opłatę za zarządzanie, prowizję brokera oraz spread, czyli różnicę między ceną kupna i sprzedaży.

Przy wykupie papieru Virtune ma wypłacić posiadaczowi kwotę obliczoną na zasadach produktu. Jeśli Virtune nie zapłaci należnych kwot, posiadaczy reprezentuje agent zabezpieczeń. Przechowywane ADA służą pokryciu tych zobowiązań, a kwota wypłaty zależy od wartości dostępnych aktywów po kosztach. Utrata ADA podczas przechowywania zmniejszyłaby tę pulę.

Źródła

  1. Cardano / IOHK: Początki Cardano: era Byron (po angielsku)
  2. Cardano Foundation: Native tokens
  3. Cardano Developer Portal: Opłaty transakcyjne Cardano (po angielsku)
  4. Sui Foundation: Object Model
  5. Cardano: Introduction to Cardano
  6. Cardano: Delegation
  7. Cardano: Pledge i nagrody (po angielsku)
  8. Cardano: Governance overview
  9. Virtune: Warunki końcowe (po angielsku): Virtune Staked Cardano ETP, 2 kwietnia 2026 r.
  10. Virtune: Prospekt podstawowy Virtune z 2 kwietnia 2026 r. (po angielsku)