Co to jest Stellar?
Podsumowanie
Stellar to sieć blockchain służąca do tworzenia, przesyłania i wymiany cyfrowych aktywów. Jej własne kryptoaktywo XLM służy do opłat i utrzymywania minimalnego salda konta. W sieci można też przesyłać token reprezentujący walutę, na przykład euro; za wykup takiego tokena odpowiada jego emitent. W październiku 2019 roku zakończono mechanizm corocznego zwiększania podaży XLM, a nowe XLM nie są już tworzone.
- Stellar może przesyłać tokeny utworzone przez różnych emitentów.
- Nadawca może wysłać token euro, a odbiorca dostać token dolarowy dzięki wymianie podczas płatności.
- W XLM wnosi się opłaty sieciowe, a niewielką ilość XLM trzeba utrzymywać na koncie jako minimalne saldo.
- Virtune Stellar ETP śledzi cenę XLM, bez praw do walut reprezentowanych przez inne tokeny Stellar.
Co to jest Stellar i XLM?
Stellar to sieć blockchain do tworzenia, przesyłania i wymiany cyfrowych aktywów. XLM, nazywane także lumenem, jest jej własnym kryptoaktywem. Służy do opłat sieciowych i obsługi kont. W październiku 2019 roku zakończono mechanizm corocznego zwiększania podaży XLM. Nowe XLM nie są już tworzone.
W Stellar mogą istnieć również tokeny utworzone przez emitentów, na przykład reprezentujące euro. Przesłanie takiego tokena oznacza przesłanie cyfrowego aktywa powiązanego z euro, a nie płatność w XLM. Tę różnicę łatwo przeoczyć, gdy sieć i jej aktywo są określane wspólnie jako „Stellar Lumens”.
Jak można przesłać jedną walutę, a otrzymać inną?
Załóżmy, że nadawca ma token reprezentujący euro, a odbiorca chce otrzymać token powiązany z dolarem amerykańskim. Stellar może przeprowadzić wymianę podczas płatności, korzystając z dostępnych w sieci ofert. Nadawca wydaje token euro, odbiorca dostaje token dolarowy, a koszt operacji jest pokrywany w XLM.
Podmiot nazywany anchor łączy sieć z tradycyjnymi płatnościami: może przyjmować zwykłą walutę i obsługiwać jej wymianę na token. Anchor może sam emitować tokeny albo obsługiwać tokeny innego emitenta. Może też zapewniać wykup tokena za zwykłą walutę, dzięki czemu posiadacz otrzymuje pieniądze poza siecią. Zapis w blockchainie nie staje się przez to automatycznie depozytem bankowym.
Stellar prowadzi rejestr posiadania i przepływu wydanych aktywów. Ich emitent odpowiada za to, co reprezentują i na co można je wymienić. To emitent tokena, a nie sieć Stellar, pozostaje odpowiedzialny za jego wykup.
Po co w tej sieci XLM?
W XLM wnosi się opłaty sieciowe. Niewielka ilość XLM musi pozostać na koncie jako minimalne saldo; nie jest wydawana na opłaty. Wymóg utrzymywania salda oraz koszt każdej transakcji utrudniają zapełnianie rejestru masowymi, bezwartościowymi wpisami. Przy przesłaniu tokena euro nadawca potrzebuje XLM na opłatę i minimalne saldo, a nie na całą wartość płatności.
Także XRP Ledger obsługuje płatności między różnymi aktywami. XRP może tam być aktywem pośrednim przy wymianie. W obu przypadkach trzeba odróżnić własne aktywo sieci od tokena walutowego, który ma otrzymać odbiorca.
XLM przez Virtune Stellar ETP
Virtune Stellar ETP jest papierem wartościowym zależnym od ceny XLM. Produkt o ISIN SE0024417356 jest notowany na Nasdaq Stockholm jako VIRXLM oraz Xetra jako VXLM. Nie ma notowania na GPW. Możliwość zakupu z polskiego rachunku maklerskiego zależy od tego, jakie rynki zagraniczne oferuje broker.
Inwestor kupuje ETN, papier dłużny w szerszej kategorii ETP. Nie prowadzi własnego portfela ani nie przechowuje kluczy prywatnych. XLM dla produktu przechowuje Coinbase Custody Trust Company LLC jako zabezpieczenie płatności Virtune wobec posiadaczy papierów.
Papier nie służy do wykonywania płatności Stellar i nie daje prawa do euro czy dolarów należnych od emitentów innych tokenów. Jego wartość jest powiązana z XLM, a nie ze wszystkimi aktywami przesyłanymi w tej sieci.
Virtune Stellar ETP: koszty
| Koszt | Kto określa koszt? | Kiedy i jak? |
|---|---|---|
| Prowizja maklerska | Broker | Przy zakupie lub sprzedaży, jeśli broker nalicza prowizję |
| Różnica między ceną, po której inwestor może kupić, a ceną, po której może sprzedać (spread) | Kupujący i sprzedający na giełdzie | W cenach kupna i sprzedaży, bez osobnej opłaty |
| Opłata za zarządzanie, 1,95% rocznie | Emitent | Na bieżąco, pomniejsza wartość produktu |
| Przewalutowanie | Broker | Przy wymianie waluty na rachunku przez brokera |
Jakie ryzyka trzeba rozróżnić?
Cena XLM może gwałtownie spaść. Jeżeli emitent tokena euro nie wykupi go za euro, stratę ponosi posiadacz tego tokena. To inne aktywo niż XLM, którego cenę śledzi papier Virtune. Papierem ETP handluje się tylko podczas sesji giełdy. Rynek XLM działa również poza tymi godzinami, więc po wznowieniu sesji cena papieru może uwzględnić zmiany z nocy lub weekendu. Na koszty składają się opłata za zarządzanie, prowizja brokera i spread, czyli różnica między ceną kupna a sprzedaży.
Przy wykupie papieru Virtune odpowiada za wypłatę kwoty ustalonej na zasadach produktu. Jeśli Virtune nie zapłaci należnych kwot, posiadaczy reprezentuje agent zabezpieczeń, a przechowywane XLM służą pokryciu zobowiązań Virtune wobec posiadaczy. Wysokość wypłat zależy od wartości zabezpieczenia po kosztach. Utrata XLM podczas przechowywania zmniejszyłaby tę wartość.
Źródła
- Stellar Development Foundation: XLM: funkcja lumena i historia podaży (po angielsku)
- Stellar Development Foundation: Path payments
- Stellar Development Foundation: Anchors
- Stellar Development Foundation: Assets Overview & Comparison
- Stellar Development Foundation: Lumens (XLM)
- XRP Ledger: Cross-Currency Payments
- Virtune: Virtune Stellar ETP: dane produktu i notowania
- Virtune: Prospekt podstawowy Virtune z 2 kwietnia 2026 r. (po angielsku)

