Tokenizacja: co to jest i co zmienia dla właściciela?

Podsumowanie

Tokenizacja aktywów to zapisanie prawa do aktywa w postaci cyfrowego tokena przenoszonego w rejestrze. Zmienia sposób zapisu i przekazania prawa, lecz nie usuwa obowiązków emitenta. Unijny system pilotażowy DLT stosuje się od 23 marca 2023 r.

Opublikowano 12 listopada 2026zaktualizowano 12 listopada 2026

Autor

Philip Palapelas

Software Engineer

Inwestuje w kryptoaktywa od 2020 roku. W Virtune od 2023 roku; buduje systemy monitorujące krypto-ETP firmy i ich aktywa bazowe.

Osoba odpowiedzialna za weryfikację redakcyjną

Peter Arvidsson

Co-founder & COO

Odpowiada za działalność związaną z fizycznie zabezpieczonymi krypto-ETP firmy Virtune od jej powstania w 2022 roku, od emisji po wprowadzenie do obrotu giełdowego.

  • O tym, co otrzymuje posiadacz tokena, decyduje zapisane prawo oraz zobowiązania emitenta wobec posiadacza.
  • Token związany z nieruchomością może dawać prawo do przychodów, a nie udział we własności budynku.
  • Akcja lub obligacja zapisana jako token pozostaje instrumentem finansowym; MiCA wyłącza takie instrumenty ze swojego zakresu.
  • Unijny pilotaż DLT dotyczy uprawnionych podmiotów prowadzących infrastrukturę obrotu i rozrachunku.

Co to jest tokenizacja aktywów?

Tokenizacja aktywów to zapisanie prawa do określonego aktywa w postaci cyfrowego tokena, który można przenosić w rejestrze. W przypadku blockchaina zapis wskazuje posiadacza tokena, a program określa zasady jego przekazania. Przedmiotem prawa mogą być pieniądze, akcja, obligacja albo udział w przychodach z nieruchomości. Znaczenie ma przede wszystkim to, jakie prawo token reprezentuje i czego posiadacz może żądać od emitenta. To inne znaczenie tokenizacji niż zastąpienie numeru karty płatniczej oznaczeniem używanym przy płatności.

W UE od 23 marca 2023 r. stosuje się rozporządzenie ustanawiające system pilotażowy dla infrastruktur rynku opartych na technologii rozproszonego rejestru, czyli DLT. Pozwala ono uprawnionym podmiotom testować obrót określonymi instrumentami finansowymi i ich rozrachunek. Nie oznacza, że każdy taki token jest oferowany inwestorom detalicznym.

Co właściwie otrzymuje posiadacz tokena?

Załóżmy, że spółka emituje obligację i zapisuje ją jako token. Właściciel tokena ma prawo do płatności od tej spółki na zasadach obligacji. Po sprzedaży tokena uprawnienie przechodzi na nabywcę zgodnie z regułami emisji i właściwym prawem. Sam zapis w blockchainie nie powoduje, że pieniądze na spłatę długu pojawią się u emitenta.

Token łączy informację o prawie i jego posiadaczu z regułami, które określają, co można z nim zrobić. Program może na przykład przenieść token dopiero po otrzymaniu zapłaty. Taki program to smart kontrakt. Tokeny mogą powstawać w istniejącej sieci, na przykład na Ethereum, zgodnie z regułami technicznymi obsługiwanymi przez jej aplikacje. Zgodność z nimi nie przesądza o skuteczności prawnej zapisanych uprawnień.

Co się zmienia, a co pozostaje takie samo?

Zmienia się sposób zapisu, przekazywania i rozliczania prawa. Informacja o tym, kto je posiada, może być powiązana z programem wykonującym ustalone czynności. Dzięki temu transfer tokena i zapłata mogą być elementami jednej operacji, zamiast osobnymi instrukcjami w różnych systemach.

Nie znika jednak spółka, która ma spłacić obligację, bank odpowiadający za depozyt ani podmiot przechowujący aktywo stojące za tokenem. Jeżeli token reprezentuje prawo do pieniędzy, ktoś nadal musi je wypłacić. Połączenie cyfrowego zapisu z prawem poza rejestrem jest częścią konstrukcji, a nie skutkiem samego użycia blockchaina.

W sieci Stellar emitent może na przykład tworzyć tokeny reprezentujące euro. Posiadacz otrzymuje cyfrowe prawo zależne od tego emitenta i zasad wymiany na pieniądze.

Pieniądze, akcje i nieruchomości

Tokenizować można różne prawa, dlatego samo określenie „tokenizacja aktywów” niewiele mówi o rodzaju inwestycji. W przypadku depozytu token zapisuje zobowiązanie banku do wypłaty pieniędzy. Tokenizowana obligacja reprezentuje dług emitenta, a jednostka funduszu prawa uczestnika tego funduszu. Tokenizowane akcje mogą zapisywać prawa akcjonariusza, w tym prawa do wypłat i udziału w decyzjach spółki, na zasadach właściwych dla tych akcji. Są to różne rodzaje praw finansowych.

Tokenizacja nieruchomości nie musi oznaczać, że posiadacz tokena staje się właścicielem części budynku. Przykładowo spółka będąca właścicielem budynku może wyemitować token dający prawo do części wpływów z najmu. Wówczas to spółka ma wypłacać należne kwoty, a przedmiotem prawa jest udział w przychodach określony w warunkach emisji. To inne prawo niż udział we własności nieruchomości. O tym, co reprezentuje token, rozstrzyga konstrukcja prawna, a nie podział cyfrowego zapisu na mniejsze części.

Określenie RWA pochodzi od angielskiego real world assets i odnosi się do aktywów i praw istniejących poza samą siecią, na przykład papierów wartościowych i nieruchomości. Nie jest nazwą jednej kategorii prawnej ani określeniem jednakowych praw posiadaczy.

Czy tokenizowana akcja podlega MiCA?

Akcja lub obligacja nie przestaje być instrumentem finansowym tylko dlatego, że została zapisana jako token. MiCA wyłącza ze swojego zakresu kryptoaktywa, które kwalifikują się jako instrumenty finansowe. Obowiązują je właściwe przepisy rynku papierów wartościowych. Technologia zapisu nie przenosi ich automatycznie do innego reżimu prawnego.

To odróżnia tokenizowany papier od kryptoaktywów takich jak własne aktywo sieci. Słowo „token” opisuje formę cyfrowego zapisu, ale samo nie odpowiada na pytanie, jakie prawa otrzymuje posiadacz.

Na czym polega unijny system pilotażowy DLT?

System pilotażowy jest przeznaczony dla podmiotów prowadzących infrastrukturę rynku, które uzyskają odpowiednie zezwolenie. Obejmuje systemy obrotu, systemy rozrachunku oraz rozwiązania łączące obie funkcje. Rozrachunek oznacza przekazanie papieru i zapłaty po zawarciu transakcji. W określonym zakresie i pod warunkami rozporządzenia uczestnicy mogą korzystać z odstępstw od części wymogów dotychczasowej infrastruktury.

25 czerwca 2025 r. ESMA zarekomendowała między innymi przekształcenie pilotażu w rozwiązanie stałe. Rekomendacja dla prawodawców nie jest sama w sobie zmianą rozporządzenia. System dotyczy zasad działania infrastruktury, a nie zapewnienia każdemu inwestorowi dostępu do tokenizowanych akcji czy nieruchomości.

Czy posiadacz może dochodzić swoich praw?

Ważne są obowiązki emitenta i to, czy posiadacz może skutecznie domagać się ich wykonania. Jeżeli za tokenem stoi przechowywane aktywo, znaczenie ma również to, kto je przechowuje i czy będzie dostępne do rozliczenia. Błąd w programie może zakłócić transfer albo wykonanie zapisanych reguł. Mała liczba kupujących może natomiast utrudnić sprzedaż tokena po oczekiwanej cenie. Cyfrowy zapis nie usuwa tych zależności prawnych i operacyjnych.

Zwykły ETN na kryptoaktywa na GPW jest tradycyjnym papierem wartościowym, którego wartość zależy od kryptoaktywa. Sam taki związek ceny nie oznacza, że papier jest tokenizowany.

Źródła

  1. Bank for International Settlements: The tokenisation continuum
  2. European Union: Regulation (EU) 2022/858 on a pilot regime for market infrastructures based on distributed ledger technology
  3. Ethereum.org: ERC-20 Token Standard
  4. Stellar Development Foundation: Assets Overview & Comparison
  5. Bank for International Settlements / CPMI: Tokenisation in the context of money and other assets: concepts and implications for central banks (21 October 2024)
  6. European Union: MiCA, Regulation (EU) 2023/1114, Article 2
  7. European Securities and Markets Authority: ESMA suggests amendments to the DLT Pilot Regime to make it permanent
  8. Bank for International Settlements: Financial stability implications of tokenisation