Co to jest Zcash?

Podsumowanie

Zcash to blockchain przeznaczony do płatności, w którym użytkownicy mogą wybrać ochronę danych płatności. ZEC jest kryptoaktywem używanym do płatności w tej sieci. Zcash powstał na bazie kodu Bitcoina i obsługuje adresy transparentne oraz chronione. Dowody z wiedzą zerową (ang. zero-knowledge proofs) pozwalają sieci sprawdzać chronione transakcje bez publikowania danych, które potwierdzają ich poprawność.

Opublikowano 2 października 2026zaktualizowano 5 października 2026

Napisane przez

Philip Palapelas

Software Engineer

Inwestuje w kryptoaktywa od 2020 roku. W Virtune od 2023 roku; buduje systemy monitorujące krypto-ETP firmy i ich aktywa bazowe.

Osoba odpowiedzialna za weryfikację redakcyjną

Andreas Severin

CSO

Ponad 17 lat doświadczenia w instrumentach pochodnych, produktach strukturyzowanych i zarządzaniu aktywami. W Virtune od 2023 roku, odpowiada za inwestorów instytucjonalnych i dystrybucję krypto-ETP.

  • Zcash umożliwia przesyłanie ZEC z ochroną danych płatności.
  • Adresy transparentne są publiczne, więc nie każda płatność Zcash jest prywatna.
  • Dowody z wiedzą zerową potwierdzają płatność bez publikowania jej danych.
  • Virtune Zcash ETP zapewnia ekspozycję na zmiany ceny ZEC bez potrzeby posiadania własnego portfela kryptowalutowego ani korzystania z chronionych płatności.

Do czego służy Zcash?

Zcash to blockchain przeznaczony do płatności, w którym użytkownicy mogą wybrać ochronę danych płatności. ZEC jest kryptoaktywem przesyłanym między użytkownikami. Sieć powstała na bazie oryginalnego kodu Bitcoina1, ale inaczej podchodzi do jawności danych o płatnościach.

Wyobraźmy sobie płatność między dwiema osobami. Odbiorca musi otrzymać środki, lecz inne osoby nie muszą znać salda nadawcy ani jego wcześniejszych płatności. W Zcash taki przelew może odbyć się między adresami chronionymi, określanymi jako shielded. To właśnie możliwość ochrony danych płatności2 wyróżnia sieć Zcash.

Czy wszystkie transakcje Zcash są prywatne?

Nie. Zcash obsługuje zarówno adresy chronione, jak i transparentne. Saldo oraz dane transakcji adresu transparentnego są publiczne w blockchainie. Adres chroniony zapewnia prywatność tych danych. Rodzaj użytego adresu2 ma więc znaczenie. Samo użycie Zcash nie oznacza, że każda płatność jest prywatna.

Bitcoin zapisuje płatności w publicznym blockchainie. Zcash dodaje dowody z wiedzą zerową3 (ang. zero-knowledge proofs), dzięki którym sieć może sprawdzić płatność bez ujawniania wszystkich danych, na których opiera się jej poprawność.

Dwa rodzaje adresów w Zcash

AdresCo jest publiczne?Co to oznacza dla płatności?
TransparentnySaldo i dane transakcji są publicznePłatność nie ma prywatności w pełni chronionego przelewu
Chroniony (shielded)Adres chroni saldo i dane transakcjiPrzelew między chronionymi adresami może zachować prywatność danych płatności

Jak działa dowód z wiedzą zerową?

Dowód z wiedzą zerową pozwala matematycznie potwierdzić, że twierdzenie jest prawdziwe, bez ujawniania danych, które to uzasadniają. Można to porównać do potwierdzenia przekroczenia granicy wieku bez podawania daty urodzenia. W Zcash dowód potwierdza poprawność płatności4: nadawca musi mieć wystarczającą ilość ZEC, ale nie musi publikować swojego salda ani historii transakcji.

Pozostali uczestnicy sieci nie muszą więc wierzyć nadawcy na słowo. Weryfikacja płatności i publiczne ujawnienie jej danych to dwie różne rzeczy. Sieć sprawdza dowód, a dane płatności mogą pozostać prywatne.

Skąd pochodzi Zcash i ile ZEC może powstać?

Electric Coin Co. uruchomiła Zcash w październiku 2016 roku5 po pracach nad technologią prywatności w kryptowalutach. W 2017 roku powstała Zcash Foundation, wspierająca rozwój projektu.

Maksymalna podaż wynosi 21 milionów ZEC6, tyle samo jednostek co maksymalna podaż Bitcoina. Nowe ZEC powstają w procesie wydobycia, gdy do blockchaina dodawane są bloki. Nagroda za blok zmniejsza się o połowę7 mniej więcej co cztery lata, co ogranicza tempo emisji. Reguła określa sposób powstawania nowych jednostek, a nie cenę, jaką ktoś za nie zapłaci.

Co oferuje Virtune Zcash ETP?

Virtune Zcash ETP zapewnia ekspozycję na cenę ZEC poprzez produkt giełdowy. Jest fizycznie zabezpieczony jednostkami ZEC8 przechowywanymi przez wyspecjalizowane podmioty. Inwestor posiada papier wartościowy na rachunku maklerskim i nie musi zarządzać własnym portfelem kryptowalutowym ani kluczami prywatnymi.

Inwestor jest właścicielem ETP, a nie ZEC we własnym portfelu. Tego papieru wartościowego nie można używać do wysyłania Zcash ani do chronionych płatności. Funkcja prywatności Zcash nie zapewnia też prywatności pozycji na rachunku maklerskim. Produkt nie stosuje stakingu.

Miejscem notowania produktu jest Nasdaq Stockholm. Nie oznacza to notowania na GPW ani dostępności u każdego polskiego brokera. Strona Virtune Zcash ETP zawiera aktualne informacje o produkcie i jego warunkach.

Koszty obrotu produktem Virtune Zcash ETP

KosztKto go pobiera?Kiedy?
Prowizja maklerskaBrokerPrzy każdym zakupie i sprzedaży
Różnica między ceną kupna a ceną sprzedażyRynekPrzy każdej transakcji
Opłata za zarządzanie, 1,49% rocznieEmitentNa bieżąco, z wartości produktu
PrzewalutowanieBroker, jeśli dotyczyPrzy obrocie w innej walucie
Broker ustala prowizje i koszty przewalutowania. Aktualna opłata za zarządzanie znajduje się na stronach produktów Virtune.

Jakie ryzyka mają znaczenie?

Cena ZEC może silnie się zmieniać. Ceny kryptoaktywów mogą gwałtownie spadać9. Ochrona danych płatności nie chroni przed spadkiem ceny.

ETP wiąże się również z ryzykiem emitenta, przechowywania i obrotu. ZEC stanowiące zabezpieczenie ograniczają ryzyko kredytowe wobec emitenta, lecz nie chronią przed spadkiem wartości ZEC i nie eliminują ryzyka przechowywania. Różnica między ceną kupna a sprzedaży oraz dostępna płynność mogą wpływać na cenę realizacji transakcji.

Powiązany produkt

Źródła

  1. Zcash: What is Zcash?
  2. Zcash: What is the difference between shielded and transparent Zcash?
  3. Zcash: How is Zcash different than Bitcoin?
  4. Zcash: What are zero-knowledge proofs?
  5. Zcash: Who created Zcash?
  6. Zcash: Does Zcash have a max supply?
  7. Zcash: What are the economics of Zcash?
  8. Virtune Investor Relations: Collateralization Methodology
  9. EBA, EIOPA and ESMA (the European Supervisory Authorities): EU financial regulators warn consumers on the risks of crypto-assets