Ryzyko walutowe: jak wpływa na ETN w PLN?
Podsumowanie
Ryzyko walutowe to możliwość zmiany wartości inwestycji wskutek zmiany kursu między walutami. ETN na GPW z ceną podawaną w PLN może zmieniać wartość wraz z kursem USD/PLN, nawet gdy cena kryptoaktywa w USD pozostaje taka sama. Pierwsze ETN Virtune są notowane w PLN od 25 lutego 2026 r.
- Kurs USD/PLN mówi, ile PLN kosztuje jeden USD. Jego zmiana wpływa na przeliczenie wartości z USD na PLN.
- Przy tej samej cenie w USD umocnienie PLN obniża wartość przeliczoną na PLN, a osłabienie PLN ją podnosi.
- Transakcja w PLN na rachunku z saldem w PLN nie wymaga wymiany na USD, ale wpływ kursu na wartość pozostaje.
- Cena ostatniej transakcji ETN na GPW i bieżąca cena kryptoaktywa w USD mogą pochodzić z różnych momentów.
Na czym polega ryzyko walutowe?
Ryzyko walutowe to możliwość zmiany wartości inwestycji wskutek zmiany kursu między walutami. Przy ETN na kryptoaktywa notowanym w PLN znaczenie ma nie tylko cena kryptoaktywa, lecz także przeliczenie tej ceny na PLN. Pierwsze ETN Virtune są notowane na GPW w PLN od 25 lutego 2026 r. Zakup papieru za PLN nie usuwa wpływu kursu wymiany na jego wartość.
Przykładem jest Virtune Bitcoin Prime ETP, którego cena referencyjna Bitcoina jest obliczana na podstawie danych w USD. Wartość dla inwestora rozliczającego wynik w PLN zależy więc również od tego, ile PLN kosztuje jeden USD. To znaczenie kursu USD/PLN: spadek tego kursu oznacza umocnienie PLN wobec USD, a wzrost oznacza osłabienie PLN.
Przykład: ta sama cena w USD, różna wartość w PLN
Poniższe liczby są wyłącznie hipotetyczne. Załóżmy, że pewna ilość kryptoaktywa jest warta 100 USD. Przy kursie 4 PLN za 1 USD jej wartość wynosi 400 PLN. Cena kryptoaktywa w USD pozostaje bez zmian, ale kurs wymiany może zmienić wynik przeliczenia.
Hipotetyczne przeliczenie tej samej wartości 100 USD
| Kurs: ile PLN kosztuje 1 USD | Wartość w PLN | Co się zmieniło? |
|---|---|---|
| 4 PLN | 400 PLN | Punkt wyjścia przykładu. |
| 3 PLN | 300 PLN | PLN umocnił się wobec USD; ta sama wartość w USD daje mniej PLN. |
| 5 PLN | 500 PLN | PLN osłabił się wobec USD; ta sama wartość w USD daje więcej PLN. |
Przykład pokazuje samo przeliczenie walut. W rzeczywistej inwestycji jednocześnie zmienia się cena kryptoaktywa, a na wynik wpływają koszty i cena transakcji. Wzrost ceny w USD i umocnienie PLN mogą działać w przeciwnych kierunkach. Spadek ceny w USD może z kolei wystąpić razem ze zmianą kursu, która dodatkowo obniży wynik w PLN.
Co wyznacza wartość ETN w PLN?
W ETN na kryptoaktywa inwestor posiada papier wartościowy na rachunku maklerskim. Nazwy produktów Virtune używają szerszego terminu ETP, a GPW klasyfikuje je jako ETN, czyli papiery dłużne. W Bitcoin Prime za każdym papierem stoi określona ilość Bitcoina. BTC przechowuje Coinbase Custody Trust Company LLC. Virtune zastawia BTC na rzecz posiadaczy papierów, aby zabezpieczyć należne im płatności. Taki zastaw nie ogranicza wpływu kursu USD/PLN na wartość papieru.
Wartość tej ilości BTC zmienia się z ceną Bitcoina. Opłata za zarządzanie jest pobierana codziennie przez pomniejszenie ilości BTC przypadającej na papier. Przy wycenie na GPW rynek przelicza wartość na PLN. Cena zawartej transakcji zależy także od aktualnych ofert kupna i sprzedaży, dlatego nie musi dokładnie odpowiadać prostemu przeliczeniu wykresu w USD.
Przewalutowanie u brokera to osobna kwestia
Zlecenie na GPW na rachunku z saldem w PLN nie wymaga wymiany pieniędzy na USD. Inwestor płaci za papier w PLN i w tej walucie otrzymuje środki ze sprzedaży. To praktyczne znaczenie notowania w PLN przy kupnie Bitcoina przez Bitcoin Prime.
Prowizja za przewalutowanie powstaje wtedy, gdy broker faktycznie wymienia walutę na potrzeby transakcji. W kosztach handlu mieści się także prowizja maklerska. Ryzyko kursowe dotyczy natomiast wartości inwestycji. Może wpływać na wynik również wtedy, gdy broker nie dokonał żadnej wymiany i nie pobrał opłaty za przewalutowanie.
Co oznacza zabezpieczenie walutowe?
Produkt z zabezpieczeniem walutowym, często oznaczany słowem hedged, wykorzystuje kontrakty, aby ograniczać wpływ zmian danego kursu walutowego. Taka konstrukcja wiąże się z kosztami. Samo podanie ceny papieru w PLN nie jest takim zabezpieczeniem. W przypadku Bitcoin Prime wpływ kursu między walutą transakcji a USD jest częścią ryzyka opisanego dla produktu.
Dlaczego wykres w USD i kurs na GPW mogą się różnić?
Poza przeliczeniem walut znaczenie ma spread, czyli różnica między ofertą kupna a ofertą sprzedaży. Animator rynku wystawia obie ceny podczas sesji giełdowej. Przy gwałtownych zmianach rynku lub zakłóceniach technicznych spread może się rozszerzyć, a kwotowania mogą być czasowo niedostępne. Na GPW tę funkcję dla ETN Virtune pełni Raiffeisen Bank International AG.
Rynek kryptoaktywów działa także w nocy i w weekendy, gdy GPW jest zamknięta. Wykres Bitcoina w USD może więc pokazywać nową cenę, podczas gdy ostatnia transakcja ETN pochodzi z zakończonej sesji. Odczyt „ostatnia cena” i bieżące oferty animatora nie muszą dotyczyć tego samego momentu. To różnica w czasie obserwacji, obok wpływu kursu walutowego i kosztów produktu.
Także ETN na IKE i IKZE podlega zmianom wartości wskutek ruchów kursu walutowego. Sprzedaż ETN i sprzedaż własnego Bitcoina wymagają odrębnej oceny podatkowej.
Źródła
- Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie: GPW rozszerza ofertę o nowy typ instrumentów ETN
- Virtune: Dokument zawierający kluczowe informacje: Virtune Bitcoin Prime ETP
- Virtune: Warunki końcowe (po angielsku): Virtune Bitcoin Prime ETP


