Stablecoin: co to jest i jak utrzymuje wartość?
Podsumowanie
Stablecoin to kryptoaktywo zaprojektowane do utrzymywania wartości blisko punktu odniesienia, zwykle dolara lub euro. Rezerwy i możliwość wykupu pomagają utrzymać to powiązanie, lecz cena może od niego odbiegać. Przepisy MiCA dotyczące tokenów powiązanych z walutą lub innymi aktywami stosuje się od 30 czerwca 2024 r.
- Stablecoiny służą między innymi do przesyłania wartości i rozliczania transakcji w kryptoaktywach.
- Rezerwy i zasady wykupu określają, co posiadacz tokena może otrzymać od emitenta.
- Powiązanie z USD lub euro jest celem konstrukcji; nie oznacza niezmiennej wartości w PLN.
- Virtune Stablecoin Index ETP nie posiada stablecoinów: śledzi kryptoaktywa sieci i usług wykorzystywanych przy ich działaniu, a jego wartość zmienia się z cenami tych kryptoaktywów.
Co to jest stablecoin?
Stablecoin to kryptoaktywo zaprojektowane tak, aby utrzymywać wartość blisko określonego punktu odniesienia, najczęściej dolara amerykańskiego lub euro. W odróżnieniu od aktywów, których cena swobodnie zmienia się na rynku, ma odwzorowywać wartość wskazanej waluty. Jest to cel konstrukcji, a nie obietnica niezmiennej ceny. Unijne przepisy MiCA dotyczące tokenów powiązanych z aktywami i tokenów będących pieniądzem elektronicznym stosuje się od 30 czerwca 2024 r.
Przykładami stablecoinów odnoszących się do dolara są USDT i USDC. Do euro odnosi się natomiast EURC. Nazwa stablecoin nie oznacza osobnej sieci: taki token może działać w istniejącym blockchainie.
Do czego służą stablecoiny?
Stablecoiny pozwalają przesyłać wartość wyrażoną w odniesieniu do waluty między portfelami i platformami obrotu. Są używane przy handlu kryptoaktywami, do rozliczania transakcji i w aplikacjach płatniczych. Użytkownik może na przykład sprzedać kryptoaktywo za stablecoin, a później przenieść otrzymane tokeny do własnego portfela, zamiast po każdej transakcji zlecać przelew bankowy. Stablecoiny pełnią wówczas funkcję środka rozliczenia między uczestnikami.
Załóżmy, że Anna wysyła Bartkowi token odnoszący się do euro. Bartek otrzymuje token na wskazany adres, a nie euro na rachunek bankowy. Wymiana tokena na pieniądze w banku wymaga osobnego kroku. To, kto ma obowiązek wykupu i na jakich zasadach, zależy od konstrukcji tokena i przepisów, którym podlega jego emitent.
Przy transferze w Ethereum przesłanie stablecoina i opłacenie pracy sieci to dwie różne rzeczy. Użytkownik przesyła token, ale opłatę za transakcję płaci w Ethereum (ETH), własnym aktywie tej sieci. Przekazanie tokena zostaje zapisane w blockchainie.
Jak stablecoin utrzymuje wartość blisko waluty?
W konstrukcji opartej na rezerwach emitent przyjmuje pieniądze i utrzymuje aktywa służące pokryciu wykupu tokenów. Mogą to być na przykład depozyty i krótkoterminowe papiery skarbowe. Gdy uprawniony posiadacz przedstawia token do wykupu, emitent ma oddać odpowiadającą mu kwotę na zasadach danej konstrukcji. Możliwość wymiany po wartości odniesienia pomaga utrzymywać cenę rynkową blisko tej wartości.
Nie każdy stablecoin korzysta z takiego samego rozwiązania. Istnieją też konstrukcje wykorzystujące zabezpieczenie w innych kryptoaktywach lub reguły programu zmieniającego podaż. Samo słowo stablecoin nie mówi więc, jakie aktywa są w rezerwie ani kto odpowiada za wypłatę. Nie potwierdza też, że rezerwa pokrywa wszystkie wyemitowane tokeny.
Posiadacz stablecoina, który mierzy jego wartość w PLN, odczuwa również zmiany kursu walutowego. Token powiązany z dolarem ma odwzorowywać wartość USD, a token odnoszący się do euro wartość EUR. Nawet gdy token utrzymuje wartość blisko swojej waluty odniesienia, jego wartość w PLN może się zmieniać wraz z kursem wymiany.
Co może zakłócić wykup i cenę?
Jeżeli rezerwy stracą wartość albo emitent nie będzie w stanie wypłacać środków, posiadacze mogą zacząć sprzedawać token poniżej wartości odniesienia. Problem u emitenta lub podmiotu przechowującego rezerwy może opóźnić wykup. Masowe żądania wykupu mogą z kolei wymusić sprzedaż aktywów rezerwy w niekorzystnym momencie. Powiązanie z walutą nie usuwa tych zależności między rezerwą a wykupem.
Co MiCA wymaga od emitentów i usługodawców?
MiCA rozróżnia między innymi tokeny będące pieniądzem elektronicznym, po angielsku e-money tokens (EMT), oraz tokeny powiązane z aktywami, asset-referenced tokens (ART). EMT odnosi się do jednej waluty urzędowej. ART może odnosić się do innych wartości, praw lub ich kombinacji. Potoczna nazwa stablecoin nie rozstrzyga kategorii prawnej tokena.
Emitenci oferujący takie tokeny publicznie lub ubiegający się o dopuszczenie ich do obrotu w UE muszą mieć uprawnienia wymagane dla danej kategorii i spełniać właściwe wymogi dotyczące rezerw oraz wykupu. Dla EMT uprawnienie do emisji jest związane ze statusem banku lub instytucji pieniądza elektronicznego. MiCA określa również zasady działania emitentów ART.
Osobne wymagania dotyczą firm świadczących klientom usługi, takie jak wymiana lub przechowywanie kryptoaktywów. W opinii z 8 października 2026 r. ESMA wskazała, że dostawcy usług posiadający zezwolenie na podstawie MiCA powinni zaprzestać świadczenia klientom w UE usług związanych ze stablecoinami niespełniającymi jej wymogów. Obsługa tokenów już posiadanych przez klientów ma być ograniczona do czasowych działań potrzebnych do uporządkowania tych pozycji, takich jak ich wymiana lub wypłata. Są to oczekiwania nadzorcze dotyczące usługodawców obsługujących klientów. Samodzielne przechowywanie własnego tokena nie jest świadczeniem takiej usługi klientom.
Informacje o uprawnionych emitentach i usługodawcach znajdują się w publicznym rejestrze ESMA. Nazwa tokena ani jego deklarowane powiązanie z walutą nie zastępują informacji o statusie emitenta.
Co oznacza Stablecoin Index w nazwie ETP?
Virtune Stablecoin Index ETP śledzi indeks kryptoaktywów sieci i usług wykorzystywanych przy działaniu stablecoinów. Przykładem takiego związku jest opłata w aktywie sieci za transfer stablecoina. Produkt nie posiada stablecoinów. Jego wartość zmienia się wraz z cenami składników indeksu i nie ma utrzymywać stałego poziomu względem waluty.
Produkt jest notowany od 5 listopada 2025 r. na Nasdaq Stockholm, Nasdaq Helsinki i Xetra. Nie jest notowany na GPW; dostęp do niego zależy od oferty zagranicznych papierów u brokera. Inwestor posiada ETN na kryptoaktywa, czyli papier dłużny, a nie token do przesyłania lub wykupu u emitenta stablecoina.
Źródła
- European Banking Authority: Asset-referenced and e-money tokens (MiCA)
- European Central Bank: Stablecoiny: powiązania z systemem finansowym, listopad 2025 (po angielsku)
- European Central Bank: Stablecoiny w euro: rodzaje emisji, kwiecień 2026 (po angielsku)
- European Central Bank: Stablecoiny i pieniądz: zastosowania oraz rezerwy (po angielsku)
- Ethereum.org: What is Ether (ETH)?
- Bank for International Settlements: The next-generation monetary and financial system
- European Union: MiCA, Regulation (EU) 2023/1114, Article 2
- European Securities and Markets Authority: ESMA sets out supervisory expectations on services related to unauthorised stablecoins (8 October 2026)
- European Securities and Markets Authority: Markets in Crypto-Assets Regulation: Interim MiCA Register
- Virtune: Warunki końcowe (po angielsku): Virtune Stablecoin Index ETP

